Ga naar hoofdinhoud

Van veulen naar veulen

WP_Query Object
(
    [query] => Array
        (
            [category_name] => van-veulen-naar-veulen
        )

    [query_vars] => Array
        (
            [category_name] => van-veulen-naar-veulen
            [error] => 
            [m] => 
            [p] => 0
            [post_parent] => 
            [subpost] => 
            [subpost_id] => 
            [attachment] => 
            [attachment_id] => 0
            [name] => 
            [static] => 
            [pagename] => 
            [page_id] => 0
            [second] => 
            [minute] => 
            [hour] => 
            [day] => 0
            [monthnum] => 0
            [year] => 0
            [w] => 0
            [tag] => 
            [cat] => 8
            [tag_id] => 
            [author] => 
            [author_name] => 
            [feed] => 
            [tb] => 
            [paged] => 0
            [meta_key] => 
            [meta_value] => 
            [preview] => 
            [s] => 
            [sentence] => 
            [title] => 
            [fields] => 
            [menu_order] => 
            [embed] => 
            [category__in] => Array
                (
                )

            [category__not_in] => Array
                (
                )

            [category__and] => Array
                (
                )

            [post__in] => Array
                (
                )

            [post__not_in] => Array
                (
                )

            [post_name__in] => Array
                (
                )

            [tag__in] => Array
                (
                )

            [tag__not_in] => Array
                (
                )

            [tag__and] => Array
                (
                )

            [tag_slug__in] => Array
                (
                )

            [tag_slug__and] => Array
                (
                )

            [post_parent__in] => Array
                (
                )

            [post_parent__not_in] => Array
                (
                )

            [author__in] => Array
                (
                )

            [author__not_in] => Array
                (
                )

            [ignore_sticky_posts] => 
            [suppress_filters] => 
            [cache_results] => 1
            [update_post_term_cache] => 1
            [lazy_load_term_meta] => 1
            [update_post_meta_cache] => 1
            [post_type] => 
            [posts_per_page] => 6
            [nopaging] => 
            [comments_per_page] => 50
            [no_found_rows] => 
            [order] => DESC
        )

    [tax_query] => WP_Tax_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                    [0] => Array
                        (
                            [taxonomy] => category
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => van-veulen-naar-veulen
                                )

                            [field] => slug
                            [operator] => IN
                            [include_children] => 1
                        )

                )

            [relation] => AND
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                    [0] => pk_term_relationships
                )

            [queried_terms] => Array
                (
                    [category] => Array
                        (
                            [terms] => Array
                                (
                                    [0] => van-veulen-naar-veulen
                                )

                            [field] => slug
                        )

                )

            [primary_table] => pk_posts
            [primary_id_column] => ID
        )

    [meta_query] => WP_Meta_Query Object
        (
            [queries] => Array
                (
                )

            [relation] => 
            [meta_table] => 
            [meta_id_column] => 
            [primary_table] => 
            [primary_id_column] => 
            [table_aliases:protected] => Array
                (
                )

            [clauses:protected] => Array
                (
                )

            [has_or_relation:protected] => 
        )

    [date_query] => 
    [queried_object] => WP_Term Object
        (
            [term_id] => 8
            [name] => Van veulen naar veulen
            [slug] => van-veulen-naar-veulen
            [term_group] => 0
            [term_taxonomy_id] => 8
            [taxonomy] => category
            [description] => 
            [parent] => 0
            [count] => 33
            [filter] => raw
            [cat_ID] => 8
            [category_count] => 33
            [category_description] => 
            [cat_name] => Van veulen naar veulen
            [category_nicename] => van-veulen-naar-veulen
            [category_parent] => 0
        )

    [queried_object_id] => 8
    [request] => SELECT SQL_CALC_FOUND_ROWS  pk_posts.ID FROM pk_posts  LEFT JOIN pk_term_relationships ON (pk_posts.ID = pk_term_relationships.object_id) WHERE 1=1  AND ( 
  pk_term_relationships.term_taxonomy_id IN (8,73,74,75,76,77,167)
) AND pk_posts.post_type = 'post' AND (pk_posts.post_status = 'publish') GROUP BY pk_posts.ID ORDER BY pk_posts.post_date DESC LIMIT 0, 6
    [posts] => Array
        (
            [0] => WP_Post Object
                (
                    [ID] => 202494
                    [post_author] => 60
                    [post_date] => 2019-07-10 08:55:35
                    [post_date_gmt] => 2019-07-10 07:55:35
                    [post_content] => 

Dit seizoen volgen we in de serie ‘Van veulen naar veulen’ bij Stoeterij Beltmanshoeve in Wilp het wel en wee rondom de geboorte van de veulens, hengstenkeuze en inseminaties van de merries. Voortplantingsspecialist Paard, Karin Hendriks, verzorgt er voor Paardenkliniek De Graafschap Dierenartsen de veterinaire begeleiding en deelt haar bevindingen over de situaties die betrekking hebben op haar vakgebied. Evelien en Stephan Haarman kijken terug op een goed veulenseizoen en zijn super tevreden met de oogst van zes merrie- en vier hengstveulens. Als laatste meldde zich een zoon van Governor en Etione Fortuna (v. Florencio), heel netjes twee dagen na de uitgerekende tijd.

“Dat was vorige week van maandag op dinsdag 2 juli ’s nachts om vier uur. Het alarm ging af en toen ik erbij kwam, was ze bezig en kon ik het veulen zo aanpakken. De nageboorte volgde snel en het veulen dronk ook al snel zelf. Het is een mooi hengstveulen. Nu was de voorspelling van Karin dus goed.” Het veulen heeft ook al zijn weg gevonden, want het is verkocht aan Adelinde Cornelissen en Gerard Korbeld.

“De merrieveulens van dit jaar willen we allemaal aanhouden. Voor de hengstveulens kijken we even wat er zoal langskomt, maar we vinden het ook geen enkel probleem als we er een of twee in de opfok moeten gaan doen. Die vinden dan straks als driejarige wel hun weg.” Inmiddels zijn de nodige merries drachtig, waaronder de twee driejarigen, maar er zijn er ook nog steeds een aantal onderweg, vijf om precies te zijn. “Het drachtig worden ging zeker niet helemaal vanzelf. Er zijn er toch veel teruggekomen na de eerste inseminatie. Het is heel belangrijk dat je er bovenop zit.”

Inegra is teruggekomen nadat ze in haar veulenhengstigheid was geïnsemineerd en dat was ook het geval met Gowenna. “Dat hadden we achteraf toch beter niet kunnen doen. Dat is een ervaring en daar leer je weer van, want de kans van slagen is toch klein.” Beide zijn nu opnieuw geïnsemineerd en zitten nog in de drie weken net als Gulavsca. Ook Ginja en Zwinging Alpha zijn beide opnieuw geïnsemineerd. “Als we ze deze maand allemaal maar drachtig krijgen, dan teken ik ervoor.” De driejarige Lisieux-STRH (v. Bordeaux) is naar de stamboekkeuring geweest en daar ster geworden met 80 punten voor exterieur en beweging, waarvan 85 punten voor de draf. “Ik vind keuringen wel belangrijk voor een toekomstige fokmerrie waar je verder mee wilt. Dan kijkt er toch een ander eens overheen en weet je ook waar je staat.” Komende zaterdag volgt dan de CK in Ermelo voor een eventueel voorlopig elitepredikaat. En dan is het nog de bedoeling dat de Berlin-dochter naar de veulenkeuring gaat op 5 augustus in Nieuwleusen met de stille hoop een NVK-ticket te bemachtigen.

Met veel genoegen wordt teruggekeken naar de veulenoogst van dit jaar. “We hadden onlangs een veulenkijkdag van de fokvereniging Voorst hier en dan mag je toch heel tevreden zijn als je ze allemaal ziet langs komen.” Hendriks snapt dat fokkers zich laten verleiden om een merrie in de veulenhengstigheid te laten dekken, maar geeft aan dat dekken in de veulenhengstigheid vaak niet succesvol is. “Je weet gewoon dat de kans op drachtig worden in de veulenhengstigheid een stuk kleiner is. Fokkers zeggen vaak dat je de veulenhengstigheid moet gebruiken omdat ze anders niet drachtig worden, maar daarover is uit onderzoek iets anders gebleken. De wetenschap heeft aangetoond dat de kans op dracht duidelijk lager ligt: uit mijn hoofd op twintig procent lager ten opzichte van een tweede hengstigheid.”

Het is ook wel goed te verklaren omdat de baarmoeder na de dracht van een veulen toch even de tijd nodig heeft om te herstellen. “Als fokkers toch graag de veulenhengstigheid willen gebruiken dan zeggen we altijd dat het a; jonge merries moeten zijn en zeker niet ouder dan twaalf jaar, b: ze vlot moeten hebben geveulend en niet aan de nageboorte zijn blijven staan en c: we gaan sowieso niet voor de zevende dag insemineren. Als we dan de baarmoeder evalueren dan moet die al mooi aanvoelen en aangeven dat die goed aan het krimpen is. En we willen geen vrij vocht in de baarmoeder zien staan voordat we ze gaan insemineren. Je moet de natuur dan gewoon even de tijd geven. Het is bewezen dat de baarmoeder op microscopisch-niveau pas na zes weken weer helemaal terug is in de oude situatie.” Maar toch is er altijd een eisprong met de veulenhengstigheid. “Dit jaar hadden we een aantal merries die heel vroeg geveulend hadden en fokkers die ook daarom de veulenhengstigheid oversloegen. Daarna kregen we echter ineens die extreme kou en zagen we dat deze merries daardoor gewoon stopten met de cyclus. Die veulenhengstigheid komt dus altijd wel op gang, maar ze kunnen daarna in een soort winterslaap schieten en pas als het warmer wordt weer gewoon hengstig worden. Ik merk ook wel dat fokkers niet precies weten wanneer een merrie na de veulenhengstigheid weer hengstig wordt.”

Dan wordt vaak een merrie op de twintigste dag na het veulenen hengstig gespoten: “Maar ik wil ze dan wel graag controleren. Want als je blind spuit, kun je de pech hebben, als je ze hengstig spuit met al een groot follikel erbij, dat ze dan binnen die vijf dagen al een nieuwe eisprong hebben gehad. Dan is het net alsof ze niet hengstig worden. In zo’n geval kan ik de dosering aanpassen en een merrie al met twee dagen terug laten komen. Dat werkt prima.” Hendriks kijkt ook terug op een mooi seizoen. “Vanuit onze praktijk kunnen we concluderen dat we dit jaar een makkelijk jaar hebben. Ondanks de extreme kou dit voorjaar blijken merries toch makkelijk drachtig te worden. Hoe dat komt? Ik heb geen idee, mogelijk toch een beter voorjaar ten opzichte van vorig jaar”, besluit Hendriks.

Fokmerries bij Stoeterij Beltmanshoeve

Kurelie Fortuna (Giovanni u. Zurelie Fortuna v. Rubiquil) 2015, veulen van Henkie, drachtig van Cum Laude
Kerlouan-STRH (Bordeaux u.Toulouse v. Jazz) 2015, veulen van Just Wimphof, drachtig van Cum Laude
Gerendy (Tango u. Serendy v. Jazz) 2011, veulen van Ferdeaux, drachtig van Ferdeaux
Iroccalavsca Fortuna (Zirocco Blue u. Berdilavsca F. v. Verdi) 2013, veulen van Luigi d'Ecplics, drachtig van Berlin
Etione Fortuna (Florencio u. Atione Fortuna v. Rubiquil) 2009, drachtig van Governor-STR
Inegra Fortuna (Negro u u.. Etione Fortuna v. Florencio) 2013, veulen van Ebony, drachtig van Daily Diamond
Orleans (Jazz u. Fidora v. Ulft) 1996, drachtig van Jersey (via ET) 
Edelweiss-STR (Zhivago u. Orleans v. Jazz) 2009, drachtig van Hermès 
Zurelie Fortuna (Rubiquil u. Urelie Fortuna v. Jazz) 2004, drachtig van Daily Diamond 
Jessilavsca Fortuna (Durango u. Bull Run’s Divine Fortuna v. Padinus) 2014, drachtig van Apardi, veulen van Kallmar VDL
Zwinging Alpha (Fighting Alpha u. Henrica v. Aram) 2004, drachtig van Jardonnay, veulen van Jardonnay
Ginja (Verdi u.Binja v. Colandro) 2011, drachtig van Comfortuna VDL, veulen van Il est Balou
Gowenna (Zavall VDL u. Rowenna v. Monaco) 2011, drachtig van Kordon VDL
Lisieux-STRH (Bordeaux u. Toulouse v. Jazz) 2016, drachtig van Just Wimphof
Ladyjump (Elvis ter Putte u. Naomi v. Legaat) 2016, drachtig van Luigi d’Eclipse 
LoweNna (Freeman u. Rowenna v. Monaco) 2016, drachtig van Gullit HBC

[post_title] => 7. Governor-zoon maakt mooi veulenseizoen compleet [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => open [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => 7-governor-zoon-maakt-mooi-veulenseizoen-compleet [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2019-07-24 09:04:08 [post_modified_gmt] => 2019-07-24 08:04:08 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => https://www.paardenkrant.nl/?p=202494 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [1] => WP_Post Object ( [ID] => 202393 [post_author] => 60 [post_date] => 2019-06-26 13:56:26 [post_date_gmt] => 2019-06-26 12:56:26 [post_content] =>

Dit seizoen volgen we in de serie Van veulen naar Veulen bij Stoeterij Beltmanshoeve in Wilp het wel en wee rondom de geboorte van de veulens, hengstenkeuze en inseminaties van de merries. Voortplantingsspecialist Paard, Karin Hendriks verzorgt er voor Paardenkliniek De Graafschap Dierenartsen de veterinaire begeleiding en deelt haar bevindingen over de situaties die betrekking hebben op haar vakgebied De stand is inmiddels zes merrie- en drie hengstveulens. Ginja bracht vlot een merrieveulen van Il est Balou en Inegra Fortuna is moeder geworden van een hengstveulen van Daily Diamond, dat in de wei is geboren.

Van zondag op maandagavond 27 mei was het Ginja (v. Verdi) die haar veulen ter wereld bracht. “Een mooi chique merrieveulen. Pa maakte deze hengstenkeuze en het heeft goed uitgepakt”, vertelt Stephan Haarman, die een speciale band heeft met de merrie “Ik heb zowel Ginja als haar moeder en oma onder het zadel gereden. Dan heb je er zeker iets mee.” De bevalling verliep vlot en volgens het boekje. Inmiddels is de merrie al weer geïnsemineerd met Comfortuna, waarmee de twee bloedlijnen op het bedrijf worden gecombineerd. “Ginja is een merrie met veel bloed en daar hopen we met deze keuze kracht en vermogen aan toe te voegen. “Ook met de keuze voor Kordon VDL bij Gulavsca Fortuna (v. Singapore) worden de stammen bijeen gebracht.

Overdag

Inegra Fortuna (Negro x Florencio) heeft overdag haar veulen gebracht. “Dat was om elf uur ‘s ochtends. We waren er wel bij, maar het was mooi weer en de ondergrond droog. “Een goed half uur na de vlotte bevalling werd besloten merrie en veulen op stal te zetten. “Het veulen stond al. Ik heb eerst nog geprobeerd hem in de kruiwagen te tillen, maar daar sprong hij meteen uit. Vervolgens liep hij mooi naast de merrie mee naar stal.” Inegra is inmiddels geïnsemineerd met Ebony.

Biest invriezen

Ook is er biest van dit jaar ingevroren. “Dat is van Zwinging Alpha. Na een zware bevalling hebben we haar veulen eerst met de fles wat biest gegeven en ook meteen wat ingevroren.” De hele koppel veulens gaat elke dag naar buiten en weer op stal. “Dat doen we mooi twee aan twee. Ik heb ze graag ‘s nachts op stal. Daardoor heb je een goede controle en ze leren ook veel, want we zetten ze op stal regelmatig een halstertje op.” Naast het zo nodig ontwormen, gaan de veulens ook als het nodig is mee in de rondes als de smid komt. “We hebben twee juli een veulenkijkdag van de fokvereniging en de week ervoor worden alle merries met veulens bekapt.” Een aantal merries is weer drachtig zijn gescand, maar er zijn er ook nog een paar ‘onderweg’. Dat zijn Ginja, Inegra Fortuna en Zwinging Alpha. Iroccalavsca Fortuna kwam terug van Berlin en is nu geïnsemineerd is met diepvriessperma van Luigi d’Eclipse. Jessilavsca Fortuna (v. Durango) is gedekt bij Apardi en de driejarige Lisieux-STRH. (v. Bordeaux) is geïnsemineerd met Just Wimphof. “Het maakt ons niet veel uit of het diepvries of vers sperma is”, zegt Haarman desgevraagd. Met nog één veulen dat nog geboren moet worden en die in principe al verkocht is, begint de afzet langzaam maar zeker een rol te spelen. De hengstveulens van dit jaar zullen in principe worden verkocht, eventueel via een veiling.

Meest natuurlijk

Over het veulenen in de wei is Karin Hendriks duidelijk. “Dat is het meest natuurlijk. Ik heb daar ook absoluut geen moeite mee, als het weer er maar naar is. Dus geen stortbui, kou of harde wind. Er zijn klanten waar alle merries in de wei veulenen.” Dag en nacht buiten laten is een optie, maar niet altijd aan te raden. “Ik vind het iets riskant met betrekking tot de acceptatie van de merries richting hun veulen. Daarnaast moeten de temperatuur en het weer ‘s nachts goed zijn. De eerste maand zijn veulens kwetsbaar en moet je ze wel goed in de gaten houden.” ‘s Nacht binnen en het dan even in de hand zijn, is volgens Hendriks goed voor het leerproces. “Ze leren altijd, maar als ze nog zo klein zijn, zijn ze hanteerbaarder. Als je dan met rust een halstertje omdoet en een veulen contact met mensen laat maken, geeft dat vertrouwen. Zouden ze in paniek raken of wat brutaal zijn, dan kun je ze makkelijker controleren dan als ze al drie maanden oud zijn.” Ook leert een veulen volgens Hendriks veel van het meereizen met de merrie in de trailer. “Als je zorgt dat het veilig is, zonder scherpe delen en dat ze er niet uit kunnen, heb je daar later alleen maar profijt van.” De kans op dracht is volgens Hendriks met diepvries gemiddeld genomen wel lager (circa 35%) dan met vers sperma (50-65%), dit geldt bij de eerste keer insemineren. “Het invriezen van sperma veroorzaakt schade aan de cel, waardoor het een kortere levensduur heeft na ontdooien. Daarom worden de merries intensiever begeleid en kort op de eisprong geïnsemineerd. Afhankelijk van het aantal rietjes dat gebruikt mag worden, wordt er vlak voor en vlak na de eisprong of alleen vlak na de eisprong geïnsemineerd.”

Suikerrefractometer

Dat er biest in de diepvries komt van het bedrijf is altijd goed voor het geval dat. “In principe adviseer ik altijd wel de biest eerst te controleren op kwaliteit voor je het invriest. Dat kan met een suikerrefractometer. Daarmee lees je de brix-waarde uit . Dan krijg je het suikerpercentage en dat is gerelateerd aan het antistoffengehalte. Als het boven twintig procent is, is het goed en kun je het invriezen.” Je kunt het eventueel ook meten als je het nodig hebt en het ontdooid is. In principe kun je de biest een jaar in de diepvries bewaren voor voldoende kwaliteit.

Fokmerries bij Stoeterij Beltmanshoeve

Kurelie Fortuna (Giovanni u. Zurelie Fortuna v. Rubiquil) 2015, veulen van Henkie, drachtig van Cum Laude
Kerlouan-STRH (Bordeaux u.Toulouse v. Jazz) 2015, veulen van Just Wimphof, drachtig van Cum Laude
Gerendy (Tango u. Serendy v. Jazz) 2011, veulen van Ferdeaux, drachtig van Ferdeaux
Iroccalavsca Fortuna (Zirocco Blue u. Berdilavsca F. v. Verdi) 2013, veulen van Berlin, drachtig van Berlin
Etione Fortuna (Florencio u. Atione Fortuna v. Rubiquil) 2009. drachtig van Governor-STR 
Inegra Fortuna (Negro u u.. Etione Fortuna v. Florencio) 2013 drachtig van Daily Diamond 
Orleans (Jazz u. Fidora v. Ulft) 1996, drachtig van Jersey (via ET) 
Edelweiss-STR (Zhivago u. Orleans v. Jazz) 2009, drachtig van Hermès 
Zurelie Fortuna (Rubiquil u. Urelie Fortuna v. Jazz) 2004, drachtig van Daily Diamond 
Jessilavsca Fortuna (Durango u. Bull Run’s Divine Fortuna v. Padinus) 2014, veulen van Kallmar VDL 
Zwinging Alpha (Fighting Alpha u. Henrica v. Aram) 2004, veulen van Jardonnay 
Ginja (Verdi u.Binja v. Colandro) 2011, drachtig van Il est Balou 
Gowenna (Zavall VDL u. Rowenna v. Monaco) 2011
Lisieux-STRH (Bordeaux u. Toulouse v. Jazz) 2016 
Ladyjump (Elvis ter Putte u. Naomi v. Legaat) 2016, drachtig van Luigi d’Eclipse 
LoweNna (Freeman u. Rowenna v. Monaco) 2016, drachtig van Gullit HBC

[post_title] => 6. Inegra Fortuna brengt veulen in wei ter wereld [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => open [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => 6-inegra-fortuna-brengt-veulen-in-wei-ter-wereld [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2019-07-24 09:02:58 [post_modified_gmt] => 2019-07-24 08:02:58 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => https://www.paardenkrant.nl/?p=202393 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [2] => WP_Post Object ( [ID] => 202191 [post_author] => 60 [post_date] => 2019-05-29 10:38:32 [post_date_gmt] => 2019-05-29 09:38:32 [post_content] =>

Dit seizoen volgen we in de serie ‘Van veulen naar veulen’ bij Stoeterij Beltmanshoeve in Wilp het wel en wee rondom de geboorte van de veulens, hengstenkeuze en inseminaties van de merries. Voortplantingsspecialist Paard, Karin Hendriks verzorgt er voor Paardenkliniek De Graafschap Dierenartsen de veterinaire begeleiding en deelt haar bevindingen over de situaties die betrekking hebben op haar vakgebied. De bevalling van Zwinging Alpha die niet wilde vlotten ging met de nodige zorg. Gelukkig maken de jonge Jardonnay en moeder het nu prima. De draagmoeder voor Orleans bracht vlot een veulen van Jersey. Zo werd er aan het vrouwenbestand tot nu toe twee knappe hengstjes toegevoegd.

Eerst was daar nog Jessilavsca Fortuna (v. Durango) die op 7 mei overdag een merrieveulen bracht van Kallmar VDL, nummer vijf. “In de wei zag ik dat de pootjesblaas eraan kwam. We hebben haar daarop op stal gezet, waarna het veulen er vlot afkwam en alles volgens het boekje ging.”

Zware bevalling

Op zaterdagochtend 11 mei was het Zwinging Alpha die aanstalte maakte om te veulenen. “Na het voeren, tussen half acht en acht uur, zag ik dat de blaas er al was en die ging ook kapot, maar daarna deed ze niets meer. Ze maakte wel het voer op. Dat hadden we nog nooit zo meegemaakt. Ik heb om half tien toch de dierenarts gebeld. Die zei: Ja, die moet eraf.” Inmiddels had Stephan wat hulptroepen verzameld met schoonvader Henk Bussink en echtpaar Rinkes. Van Paardenkliniek De Graafschap Dierenartsen kwam Schelto Jonker er meteen aan. “Hij heeft kettinkjes aan de pootjes gedaan en hij kon hem iets naar zich toe halen. Daarop hebben we op aangeven van Schelto samen het veulen er afgehaald, terwijl de merrie bleef staan. Ik had er best een zwaar hoofd in, het kan redelijk lang goed gaan als ze nog aan de navelstreng zitten, maar ik vertrouwde het toch niet. Het was wel een zware bevalling, maar alles is goed gegaan gelukkig en het veulen leefde nog.” Vervolgens werd er elke twee uur oxytocine gespoten voor de baarmoederwerking en om de nageboorte eraf te krijgen, maar dat lukte niet. “Ze bleef toch aan de nageboorte staan. Die is er om vijf uur afgepeld waarna de merrie is gespoeld. Ook de volgende dag is ze nog een keer gespoeld omdat ze toch wat verhoging had. We hebben oxytocine gespoten tot maandag en daarna was het weer prima. Ja, eindelijk een hengstveulen en het lijkt gewoon een heel goed veulen, we zijn tevreden.”

Op springen

Vorige week, van maandag op dinsdagnacht, belde Jan Streppel. “Het was ’s nachts om drie uur. Ik ben er meteen naar toe gegaan en daar was het veulen er net af.” Dat was bij een draagmoeder die een veulen droeg van Orleans en Jersey. “Een mooi hengstveulen die we samen hebben met Eric Koele, de eigenaar van Jersey. Op dit moment staat Ginja (v. Verdi) op springen. Ook Inegra Fortuna(v. Negro) is uitgeteld, maar die lijkt er nog niet helemaal op, al kan dat snel veranderen. Beide staan onder de camera.” Wat betreft de drachtigheid gaat het de goede kant op. Naast het drietal dat al positief gescand was, is Gerendy weer drachtig van Ferdeaux na de tweede inseminatie en Kerlouan van Cum Laude. Helaas is de diepvriesinseminatie bij Ladyjump niet aangeslagen. Een aantal merries zijn onderweg zoals Edelweis (van Hermès), Gowenna (van Jardonnay), Iroccalavsca Fortuna (van Berlin) en Lisieux-STRH (van Just Wimphof). Afgelopen periode kreeg Beltmanshoeve bezoek van het KWPN. “Een drukke, maar mooie dag. Het was veel werk om al die paarden er mooi voor te zetten. Ze hebben een mooi filmpje gemaakt en ‘s avonds was het heel leerzaam met Jong KWPN.”

Leeftijd

Karin Hendriks, is niet bij de bevalling geweest van Zwinging Alpha, maar heeft wel geadviseerd. “Zulke bevallingen zie je gelukkig niet vaak. Het gaat in 95 procent van de gevallen goed. Als het een keer mis gaat, is snel en goed handelen essentieel”, aldus Hendriks. “De leeftijd van de merrie speelt vaak een rol in het geval dat een merrie niet verder gaat met de bevalling. Het gaat dan vaak om een heel groot veulen. Bij oudere merries is de spierkracht in de buik niet meer zo groot. Ze hebben dan de kracht niet meer het veulen eruit te persen. Je moet de geboorte dan ondersteunen door tijdens de buikpers te helpen met trekken.”

Aan nageboorte staan

In het geval de vliezen breken, is het volgens Hendriks van belang dat het veulen er toch zo snel mogelijk afkomt. “Als de vliezen breken begint in de baarmoeder de nageboorte los te komen en zal na verloop van tijd zuurstofgebrek optreden.” Dat een merrie aan de nageboorte blijft staan komt iets vaker voor. Ook hierbij speelt leeftijd een rol, maar blijkt het ook ras afhankelijk te zijn. “Je ziet het vaak bij koudbloeden en Friezen, maar ook bij oudere merries.” Standaard luidt het advies dat de nageboorte er drie uur na de geboorte af moet zijn. Zo niet, dan wordt geadviseerd oxytocine te spuiten. Dat zorgt ervoor dat de baarmoeder samentrekt en de nageboorte makkelijker los gaat laten. Als de nageboorte er een uur tot anderhalf uur na de eerste injectie nog niet af is, dan wordt er nogmaals oxytocine gespoten. “Als de nageboorte er dan na zes uur na de geboorte nog niet af is, moet die er door een dierenarts afgehaald worden.” Daarvoor zijn inmiddels meerdere technieken. “Dat kan via een slangetje door de navelstreng. Het water drukt dan de nageboorte los van de baarmoederwand.” Van deze ‘methode Zeddam’ is een You Tube-filmpje gemaakt. “Deze techniek is ontwikkeld bij onze collega’s van de kliniek Doetinchem-Zeddam.” Een andere optie is de placenta te vullen met water wat baarmoedercontracties veroorzaakt en daardoor de nageboorte laat los komen. Het manueel verwijderen (pellen) van de nageboorte is ook een veel toegepaste techniek.

Pellen

In het geval bij Zwinging Alpha is het traditionele pellen gebruikt. “Het ligt aan de situatie en omstandigheden welke techniek wordt toegepast. Bij het afpellen maak je heel voorzichtig de nageboorte met je vingers los. Hierbij blijven altijd minuscuul kleine stukjes in de baarmoederwand zitten. Mede daarom moet je daarna altijd de merrie spoelen en vervolgens drie tot vijf dagen blijven temperaturen. Bij verhoging moet er opnieuw gespoeld worden, en mogelijk krijgt de merrie antibiotica en ontstekingsremmers toegediend.” Het is van levensbelang dat de baarmoeder bij een merrie weer volledig schoon is. “Een minuscuul stukje gaat ontsteken en afsterven, hierbij komen de gifstoffen vrij waardoor de merrie ernstig ziek kan worden, hoefbevangen kan raken of zelfs komt te overlijden.”

Fokmerries bij Stoeterij Beltmanshoeve

Kurelie Fortuna (Giovanni u. Zurelie Fortuna v. Rubiquil) 2015, veulen van Henkie, drachtig van Cum Laude
Kerlouan-STRH (Bordeaux u.Toulouse v. Jazz) 2015, veulen van Just Wimphof, drachtig van Cum Laude
Gerendy (Tango u. Serendy v. Jazz) 2011, veulen van Ferdeaux, drachtig van Ferdeaux
Iroccalavsca Fortuna (Zirocco Blue u. Berdilavsca F. v. Verdi) 2013, veulen van Berlin, drachtig van Berlin
Etione Fortuna (Florencio u. Atione Fortuna v. Rubiquil) 2009. drachtig van Governor-STR 
Inegra Fortuna (Negro u u.. Etione Fortuna v. Florencio) 2013 drachtig van Daily Diamond 
Orleans (Jazz u. Fidora v. Ulft) 1996, drachtig van Jersey (via ET) 
Edelweiss-STR (Zhivago u. Orleans v. Jazz) 2009, drachtig van Hermès 
Zurelie Fortuna (Rubiquil u. Urelie Fortuna v. Jazz) 2004, drachtig van Daily Diamond 
Jessilavsca Fortuna (Durango u. Bull Run’s Divine Fortuna v. Padinus) 2014, veulen van Kallmar VDL
Zwinging Alpha (Fighting Alpha u. Henrica v. Aram) 2004, veulen van Jardonnay
Ginja (Verdi u.Binja v. Colandro) 2011, drachtig van Il est Balou 
Gowenna (Zavall VDL u. Rowenna v. Monaco) 2011
Lisieux-STRH (Bordeaux u. Toulouse v. Jazz) 2016 
Ladyjump (Elvis ter Putte u. Naomi v. Legaat) 2016, drachtig van Luigi d’Eclipse 
LoweNna (Freeman u. Rowenna v. Monaco) 2016, drachtig van Gullit HBC


[post_title] => 5. Pittige bevalling Zwinging Alpha met goede afloop [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => open [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => 5-pittige-bevalling-zwinging-alpha-met-goede-afloop [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2019-07-24 09:01:21 [post_modified_gmt] => 2019-07-24 08:01:21 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => https://www.paardenkrant.nl/?p=202191 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [3] => WP_Post Object ( [ID] => 201939 [post_author] => 60 [post_date] => 2019-05-08 08:06:24 [post_date_gmt] => 2019-05-08 07:06:24 [post_content] =>

Dit seizoen volgen we in de serie Van veulen naar veulen bij Stoeterij Beltmanshoeve in Wilp het wel en wee rondom de geboorte van de veulens, hengstenkeuze en inseminaties van de merries. Voortplantingsspecialist Paard, Karin Hendriks verzorgt er voor Paardenkliniek De Graafschap Dierenartsen de veterinaire begeleiding en deelt haar bevindingen over de situaties die betrekking hebben op haar vakgebied. “We hebben vier mooie merrieveulens waar we blij mee zijn”, vertelt Stephan Haarman. Er zijn geen nieuwe veulens bijgekomen, maar er staan wel drie merries op springen. De eerste merries zijn inmiddels alweer drachtig gescand, maar er zijn er ook een aantal al voor de tweede keer geïnsemineerd.

“Het gaat heel goed met de vier veulens. Ze gaan dagelijks de wei in en afhankelijk van het weer halen we ze dan weer naar binnen. Als het regent, halen we ze sowieso naar binnen om te voorkomen dat ze te koud worden. We doen ze twee aan twee naar buiten, dat is het makkelijkst met naar buiten en binnen doen”, vertelt Haarman.

Niet drachtig

Met het drachtig worden gaat het nog even niet van een leien dakje. Alleen Zurelie Fortuna, die vorig jaar gust bleef, bleek nu wel in één keer drachtig te zijn (van Daily Diamond). De twee merries die al een veulen hebben, Gerendy en Kerlouan-STRH, bleken niet drachtig te zijn en zijn beide opnieuw geïnsemineerd. “Dat was jammer. Ik hoopte dat die twee meteen drachtig zouden zijn. Ze staan er goed voor en zijn mooi in conditie. Nu is het weer even afwachten.” Ook de eerste inseminatie met diepvriessperma bij de driejarige Ladyjump (v. Elvis ter Putte) sloeg helaas niet aan en ook zij is opnieuw geïnsemineerd. Zondag werden Kurelie Fortuna en Lowenna gescand en ze bleken drachtig te zijn. Kurelie Fortuna werd gedekt bij Cum Laude en Lowenna bij Gullit HBC.

Drukke tijd

Er komt een drukke periode aan: drie merries zijn rond 6 mei uitgeteld. Twee staan er op De Beltmanshoeve onder cameratoezicht. Daarvan heeft Zwinging Alpha (v. Fighting Alpha) al vaker een veulen gehad. “Ze heeft al wel voldoende uier, maar moet nog losser worden in de banden. De tweede merrie, Jessilavsca Fortuna, is nog jong en heeft nog niet zoveel uier”, aldus Haarman, die ze wel goed in de gaten houdt. Een draagmerrie die via ET een veulen verwacht van Orleans en Jersey staat bij Jan Streppel en zal daar gaan veulenen. De merries worden het hele jaar door gevoerd met merrieveulenbrok. Al vrij snel eten de veulens daar ook wat van mee. De jonge paarden in opfok krijgen in de wintermaanden, als ze in de loopstal staan, ook wat merrieveulenbrokken bijgevoerd. Twee weken geleden zijn ze de wei opgegaan nadat ze waren ontwormd en ingeënt en onder handen waren genomen door de hoefsmid. “Dan krijgen ze niets meer bijgevoerd. Er staat voldoende voorjaarsgras en daar doen ze het goed op. Als het nodig is om ze nog een keer te bekappen, laten we ze een keer de stal inlopen. Verder blijven ze de hele zomer buiten.”

Paraat

Als een fokker met smart op een veulen wacht, is het goed om een aantal dingen paraat te hebben. Karin Hendriks adviseert dan in elk geval naveldesinfectie. Daarvoor heeft ze een speciale oplossing van alcohol en chloorhexidine samengesteld dat op de praktijk in Vorden verkrijgbaar is. “Vaak wordt nog jodium, betadine of zelfs blauwspray gebruikt. Uit literatuur is gebleken dat dat te veel etsend werkt. Het kan kleine zweertjes veroorzaken waardoor een ontsteking via de navelstreng alsnog naar binnen kan slaan met alle gevolgen van dien”, aldus Hendriks, die zelf bij dit onderzoek betrokken was. “Je kon eerst nog kant en klaar Hibisol kopen bij de groothandel dat ook prima werkte, maar dat is niet meer leverbaar.” Naast de desinfectiemiddelen is het volgens Hendriks ook heel goed om een navelklemmetje klaar te hebben liggen voor het geval de navelstreng kort is afgescheurd en hevig bloedt. En een lege schone fles met een speen. Eentje waar je bijvoorbeeld lammetjes melk mee geeft of zelfs een babyfles is prima. De speenopening moet wel groot genoeg zijn of gemaakt worden, maar moet ook weer niet te groot zijn. “Verder is het handig om het telefoonnummer van de dierenarts bij de hand te hebben. Dat klinkt logisch, maar in paniek kun je dat soms niet vinden.” Daarbij vindt Hendriks dat fokkers bij twijfel altijd de dierenarts moeten bellen. “Ze kunnen dan ook even overleggen. Jonge veulens zijn heel kwetsbaar. Ik kom liever een keer te vaak dan te laat.”

Klysma

Voor na de geboorte geeft Hendriks een fokker ook vaak een klysma voor het geval dat een veulen moeilijk van de eerste ontlasting – de darmpek – afkomt. Dat is nog weleens het geval bij hengstveulens. “Ze zijn dan
steeds flink aan het persen zonder dat er ontlasting komt. Een fokker kan en mag een klysma zelf toedienen, het is eenvoudig uit te leggen hoe dat moet.” Wat betreft de kwetsbaarheid van veulens waarschuwt Hendriks ook de eerste maand nog heel alert te blijven, zeker met het gure weer van dit moment. “Het is goed dat de veulens even naar buiten gaan, maar wel met beleid. Ze mogen niet te koud worden.” Een longontsteking ligt op de loer.

Wispelturig voorjaar

Volgens Hendriks kan het sterk wisselende weer van de afgelopen tijd zeker van invloed zijn op het niet zo goed drachtig worden. “Ik denk zeker dat een dergelijk wispelturig voorjaar niet zal bijdragen aan een goede cyclus. Daar wordt momenteel onderzoek naar gedaan. Toen de eerste merries bij Stephan werden geïnsemineerd, was het even extreem heet voor de tijd van het jaar en dat heeft wel degelijk invloed. Ook zie ik nu nog steeds merries die niet goed in de cyclus komen.” Dat resulteert erin dat een groot gedeelte van de merries niet in een keer drachtig wordt. “Vorig jaar lukte dat wel heel goed. Maar inderdaad de meeste merries zijn dit jaar niet in een keer drachtig. Na drie hengstigheden kom je echter altijd wel aan een drachtigheidspercentage van boven de tachtig. Als een merrie na drie keer dekken nog niet drachtig is van dezelfde hengst, adviseer ik wel om van hengst te wisselen.” Er is dus nog volop hoop.

Veulenbrokjes

Wat betreft het voeren van merrieveulenbrok, dat is natuurlijk prima voor de drachtige en veulenmerries. Toch denkt Hendriks dat voor de veulens op een gegeven moment veulenbrokjes nog beter zijn vanwege de omvang van de brokjes en de toegevoegde mineralen. Dat geldt ook voor de paarden in de opfok. “In speciale brokken voor de opfok zit toch weer extra ondersteuning van net even andere mineralen, die juist voor de groei van jonge paarden van belang zijn.”

Fokmerries bij Stoeterij Beltmanshoeve

Kurelie Fortuna (Giovanni u. Zurelie Fortuna v. Rubiquil) 2015, veulen van Henkie, drachtig van Cum Laude
Kerlouan-STRH (Bordeaux u.Toulouse v. Jazz) 2015, veulen van Just Wimphof 
Gerendy (Tango u. Serendy v. Jazz) 2011, veulen van Ferdeaux 
Iroccalavsca Fortuna (Zirocco Blue u. Berdilavsca F. v. Verdi) 2013, veulen van Berlin 
Etione Fortuna (Florencio u. Atione Fortuna v. Rubiquil) 2009. drachtig van Governor-STR 
Inegra Fortuna (Negro u u.. Etione Fortuna v. Florencio) 2013 drachtig van Daily Diamond 
Orleans (Jazz u. Fidora v. Ulft) 1996, drachtig van Jersey (via ET) 
Edelweiss-STR (Zhivago u. Orleans v. Jazz) 2009, drachtig van Hermès 
Zurelie Fortuna (Rubiquil u. Urelie Fortuna v. Jazz) 2004, drachtig van Daily Diamond 
Jessilavsca Fortuna (Durango u. Bull Run’s Divine Fortuna v. Padinus) 2014, drachtig van Kalllmar VDL 
Zwinging Alpha (Fighting Alpha u. Henrica v. Aram) 2004, drachtig van Jardonnay 
Ginja (Verdi u.Binja v. Colandro) 2011, drachtig van Il est Balou 
Gowenna (Zavall VDL u. Rowenna v. Monaco) 2011
Lisieux-STRH (Bordeaux u. Toulouse v. Jazz) 2016 
Ladyjump (Elvis ter Putte u. Naomi v. Legaat) 2016, drachtig van Luigi d’Eclipse 
LoweNna (Freeman u. Rowenna v. Monaco) 2016, drachtig van Gullit HBC

[post_title] => 4. Even stilte voor de veulenstorm [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => open [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => 4-even-stilte-voor-de-veulenstorm [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2019-07-24 08:49:32 [post_modified_gmt] => 2019-07-24 07:49:32 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => https://www.paardenkrant.nl/?p=201939 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [4] => WP_Post Object ( [ID] => 201796 [post_author] => 60 [post_date] => 2019-04-17 10:12:21 [post_date_gmt] => 2019-04-17 09:12:21 [post_content] =>

Dit seizoen volgen we in de serie ‘Van veulen naar veulen’ bij Stoeterij Beltmanshoeve in Wilp het wel en wee rondom de geboorte van de veulens, hengstenkeuze en inseminaties van de merries. Voortplantingsspecialist Paard Karin Hendriks verzorgt er voor Paardenkliniek De Graafschap Dierenartsen de veterinaire begeleiding en deelt haar bevindingen over de situaties die betrekking hebben op haar vakgebied. Hoewel op een hengstveulen was gerekend werden Stephan en Evelien Haarman twee weken voor de uitgerekende datum verrast met een merrieveulen van Berlin. Inmiddels zijn ook de eerste merries weer geïnsemineerd.

De veulens doen het goed. De inseminatie van de merries met veulen en een jonge merrie is al weer in volle gang. Een weloverwogen hengstenkeus gaat daaraan vooraf. “We hebben nogal wat merries met Jazz-bloed. Dat is juist een sterk punt, maar voor de fokkerij zijn we dan wel op zoek naar hengsten die dat Jazz-bloed niet voeren of ver weg hebben om inteelt te voorkomen en dat is niet zo simpel”, aldus Stephan. “Het bloed van Bordeaux past heel goed bij dat Jazz-bloed en met het oog op de vooruitgang hebben we voor een zoon van hem, Ferdeaux, gekozen. Dat heeft heel goed uitgepakt bij Gerendy. Ik keek naar het veulen in de wei en dacht echt: Man wat wil je nog meer. Hoewel we graag gebruik maken van wat verschillende hengsten bij een merrie, hebben we haar toch weer met Ferdeaux laten dekken.” Bij Gerendy is de veulenhengstigheid overgeslagen en is de volgende hengstigheid op 25 dagen afgewacht. Daarop is ze geïnsemineerd.

Vroeg genoeg

Kerlouan is ook vanzelf weer hengstig geworden en zij is nu gedekt met Cum Laude (Apache x Weltmeyer). “Die komt uit een heel goede Duitse moederlijn. Ik heb hem een paar keer op een show gezien en zijn techniek van bewegen spreekt ons heel erg aan. Het lijkt er goed op dat hij de oefeningen van de Grand Prix straks echt aankan.” Bij Kurelie Fortuna kwam de hengstigheid net te snel, op 25 dagen na de veulenhengstigheid bleek de ovulatie al plaats te hebben gehad. Bij haar wordt de volgende hengstigheid afgewacht. “We zijn nog vroeg genoeg.” Ook is er een merrie gedekt die gust was gebleven: Zurelie Fortuna (Rubiquil x Jazz). Bij haar is een slijmmonster afgenomen waaruit bleek dat ze schoon was en zij is geïnsemineerd met Daily Diamond. Bij Jan Streppel is Edelweis (v. Zhivago) weer geïnsemineerd. Zij had in december vorig jaar haar veulen verworpen. “Dat hebben we laten onderzoeken op rhino en WFFS, dat was het gelukkig niet.” Zij is nu gedekt met Hermès (v. Easy Game) die het Jazz-bloed wat verder weg heeft zitten. En de eerste van de driejarigen bleek ook al een goede cyclus te hebben. Ladyjump (v. Elvis ter Putte) is geïnsemineerd met diepvriessperma van de Belgische springhengst Luigi d’Eclipse (v. Catoki). Daarvoor is ze naar de kliniek in Vorden gegaan.

Blij met een merrie

Vorige week, de nacht van donderdag op vrijdag, wist Iroccalavsca Fortuna de familie te verrassen. “We hadden haar al wel een week onder de camera. Maar deze avond had ze ook wat kegeltjes aan het uier. Ze begon om tien uur ‘s avonds zo te krabben en rond te lopen in de stal, dat we wel dachten dat het niet lang meer zou duren. Om één uur ‘s nachts is er een mooi merrieveulen geboren, het was een heel vlotte bevalling. We hadden een beetje gerekend op een hengstveulen, maar zijn heel blij met een merrie. Het is een heel mooi, chique veulen met zo’n afstamming, die willen we heel graag aanhouden samen met het merrieveulen van Colman van vorig jaar. Dan heb je toch twee jonge merries waar je weer mee verder kunt.” Karin Hendriks geeft aan dat de keuze voor het afwachten van moeder natuur of hengstig spuiten heel afhankelijk is van de situatie. “Als je het niet ziet bijvoorbeeld bij een jonge merrie die je wilt laten dekken, is het eerst scannen een goede optie om te kijken waar in de cyclus de merrie zich bevindt. Blind spuiten raad ik wel af, dat heeft soms ook geen zin als er nog geen corpus luteum oftewel geel lichaam zit. De aanwezigheid van een geel lichaam betekent dat er een ovulatie heeft plaatsgevonden, echter de eerste vijf dagen na ovulatie reageert dit gele lichaam niet op het hengstig spuiten. Follikels zijn eigenlijk altijd wel aanwezig. Soms is hengstig spuiten handig als een klein extra zetje bij het opstarten. Ze worden dan, afhankelijk van de follikelactiviteit, tussen de drie en vijf dagen hengstig ”, aldus Hendriks, die het hengstig spuiten ook met veel succes gebruikt bij het synchroniseren van een draagmoeder bij embryotransplantatieprogramma.

Op de eisprong

Het gebruik van diepvriessperma vergt meer precisie bij de inseminatie. Je moet dan zo dicht mogelijk bij de eisprong gaan zitten omdat de overlevingsduur van het ontdooide sperma in de merrie aanzienlijk korter is dan bij vers sperma. Derhalve worden de merries daarvoor naar de kliniek gebracht. “We laten de merries komen als ze mooi hengstig zijn en ze zullen reageren op de Chorulon, het hCG-hormoon. Na toediening verwachten we circa veertig uur later de eisprong. Op de kliniek controleren we ze dan twee keer per dag. Afhankelijk of we één of meerdere rietjes beschikbaar hebben spuiten we ‘s ochtends of ’s avonds bij een optimale hengstigheid. Dan is de ovulatie vrijwel zeker anderhalve dag later. Daar hebben we hele goede resultaten mee.”

Vraagtekentje

In de fokkerij is niets honderd procent zeker. Dat de jonge Berlin een merrieveulen was in plaats van een hengstje zoals voorspeld, kan dus ook gebeuren. “Gelukkig had ik het mis, want Stephan en Evelien zijn heel gelukkig met een merrieveulen en vonden het een leuke verrassing”, lacht Hendriks. “Ik heb wel meteen de merriekaart nagekeken. Ik had er een vraagtekentje bij gezet. De merrie was op het moment van bepalen al vier maanden drachtig en dan wordt het toch al weer moeilijker. Als de geslachtsbepaling plaatsvindt tussen de 60 en 70 dagen, wat ook altijd gebeurt als het commercieel is, heb je echt een grotere zekerheid en dan heb ik het gelukkig tot nu toe wel altijd juist gehad.”

Fokmerries bij Stoeterij Beltmanshoeve

Kurelie Fortuna (Giovanni u. Zurelie Fortuna v. Rubiquil) 2015, veulen van Henkie
Kerlouan-STRH (Bordeaux u.Toulouse v. Jazz) 2015, veulen van Just Wimphof
Gerendy (Tango u. Serendy v. Jazz) 2011, veulen van Ferdeaux
Iroccalavsca Fortuna (Zirocco Blue u. Berdilavsca F. v. Verdi) 2013, veulen van Berlin
Etione Fortuna (Florencio u. Atione Fortuna v. Rubiquil) 2009. drachtig van Governor-STR
Inegra Fortuna (Negro u u.. Etione Fortuna v. Florencio) 2013 drachtig van Daily Diamond
Orleans (Jazz u. Fidora v. Ulft) 1996, drachtig van Jersey (via ET)
Edelweiss-STR (Zhivago u. Orleans v. Jazz) 2009, drachtig van Hermès Zurelie Fortuna (Rubiquil u. Urelie Fortuna v. Jazz) 2004, drachtig van Daily Diamond
Jessilavsca Fortuna (Durango u. Bull Run’s Divine Fortuna v. Padinus) 2014, drachtig van Kalllmar VDL
Zwinging Alpha (Fighting Alpha u. Henrica v. Aram) 2004, drachtig van Jardonnay
Ginja (Verdi u.Binja v. Colandro) 2011, drachtig van Il est Balou
Gowenna (Zavall VDL u. Rowenna v. Monaco) 2011
Lisieux-STRH (Bordeaux u. Toulouse v. Jazz) 2016
Ladyjump (Elvis ter Putte u. Naomi v. Legaat) 2016, drachtig van Luigi d’Eclipse
LoweNna (Freeman u. Rowenna v. Monaco) 2016

[post_title] => 3. Iroccalavsca Fortuna verrast twee weken te vroeg met merrieveulen [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => open [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => 3-iroccalavsca-fortuna-verrast-twee-weken-te-vroeg-met-merrieveulen [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2019-07-24 08:48:23 [post_modified_gmt] => 2019-07-24 07:48:23 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => https://www.paardenkrant.nl/?p=201796 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [5] => WP_Post Object ( [ID] => 201526 [post_author] => 60 [post_date] => 2019-03-27 09:56:21 [post_date_gmt] => 2019-03-27 08:56:21 [post_content] =>

Dit seizoen volgen we in de serie ‘Van veulen naar veulen’ bij Stoeterij Beltmanshoeve in Wilp het wel en wee rondom de geboorte van de veulens, hengstenkeuze en inseminaties van de merries. Voortplantingsspecialist Paard Karin Hendriks verzorgt er voor Paardenkliniek De Graafschap Dierenartsen de veterinaire begeleiding en deelt haar bevindingen over de situaties die betrekking hebben op haar vakgebied. De eerste drie, alle merrieveulens, zijn afgelopen weekeinde voor het eerst de wei op geweest. Het is nu even stilte voor de storm. 24 april wordt het volgende veulen verwacht.

“Het gaat heel goed met de veulens. Direct na de geboorte zijn ze twee keer per dag los de binnenbak in geweest. Vrijdag zijn ze voor het eerst even de wei op geweest. Meestal doen we ze dan de eerste keer alleen naar buiten om de wei te laten verkennen. De dag erop gaan ze dan bij elkaar in. De merries kennen elkaar. Het mooiste is ook om ze in een koppel in de wei te hebben, dat is ook goed voor het socialiseren. Vaak is het in het begin even rennen, maar uiteindelijk geeft dat de meeste rust”, aldus Stephan. Hij en Evelien zijn zeer content met de eerste oogst. Vooral de Ferdeaux en Just Wimphof kunnen hen qua model en beweging erg bekoren. “Echt twee veulens voor de toekomst. Pareltjes moet je proberen te houden, heb ik inmiddels van Peter Rinkes geleerd”, zegt Stephan lachend. Van deze jonge merries wil hij graag een eerste vrouwelijke nakomeling die goed bevalt behouden voor hun fokkerij.

Niet te vroeg

Omdat ze bij de Beltmanshoeve graag de veulens zo snel mogelijk de wei op willen doen, beginnen ze niet te vroeg in het seizoen met het dekken. “We hoeven de veulens echt niet in februari. We beginnen in april met dekken. Als ze dan direct opnemen, heb je ze ook al begin maart. De veulens hebben we nu dagelijks twee keer in de binnenbak een tijdje los gelaten. Voor de beweging is het het mooiste als ze meteen de wei op kunnen.” Om niet te vroeg in het voorjaar te komen, is de veulenhengstigheid van Kurelie Fortuna (v. Giovanni), de moeder van de jonge Henkie, overgeslagen. “Als het later in het seizoen is, benutten we de veulenhengstigheid bij een jongere merries soms wel, maar alleen als alles goed is verlopen.” Woensdag wordt Kurelie Fortuna gescand om te zien of ze gedekt kan worden. Dan worden ook de driejarige merries opgevoeld: Lisieux STRH (v. Bordeaux), Ladyjump (v. Elvis ter Putte) en Lowenna (v. Freeman). “Dat is in eerste instantie om te kijken waar ze in de cyclus zitten en dan kun je ze in de gaten houden. We zijn ze nu zadelmak aan het maken. Daarna gaan we ze voorbereiden op de keuring om ze dan in het najaar een IBOP te laten doen. Zo proberen we ze dan in één seizoen elite te krijgen.”

Enten

Op de Beltmanshoeve worden de merries altijd twee keer per jaar ingeënt tegen influenza. “In het najaar enten we ze allemaal gelijktijdig en dan krijgen ook de veulens die we hebben aangehouden de basisenting. In het voorjaar enten we de merries een maand voor het veulenen om ook het veulen optimale bescherming mee te geven.” Het ontwormen gebeurt een maand tot twee weken voor het veulenen met moxidectine of ivermectine (afhankelijk van het mestonderzoek) en als de veulens een dikke week oud zijn, zo’n tien dagen, wordt er standaard een likje ivermectine gegeven. Vooralsnog is het even rustig in de kraamstallen. Vol verwachting wordt uitgekeken naar eind april dan wordt het Berlin-veulen van Iroccalavsca Fortuna verwacht, een hengstje weten ze nu al. “Dat heeft Karin bepaald met scannen op twee maanden. We zijn heel benieuwd.” Daarna volgen meerdere veulens in mei. Beweging voor de veulens is volgens Karin Hendriks heel belangrijk voor de ontwikkeling van kraakbeen, bot en spierweefsel. “Dat is logisch als je bedenkt dat na de geboorte van het veulen het kraakbeen met staan en lopen wordt aangepast en afgehard. Ook banden, spieren en pezen zijn eerst nog slap en moeten sterk worden. Beweging op de juiste manier zorgt voor goed kraakbeen, bot en spierweefsel. Heel soms groeit een veulen heel hard en alleen dan zou je beweging in overleg met een veterinair iets moeten beperken.” Verder geeft Hendriks aan dat naast zoveel mogelijk beweging het van belang is dat een veulen schoon en droog kan liggen. “Daarom moet je ook rekening houden met de weersomstandigheden. Bij regen en koud weer loop je risico’s op ziekte en dat wil je zeker voorkomen.” Hendriks merkt in de praktijk dat er afhankelijk van de regio wel rekening mee wordt gehouden om de veulens niet al te vroeg te krijgen. “Maar neem nu bijvoorbeeld Friesland, daar beginnen ze vaak al meteen na de hengstenkeuring met dekken. Daar is dan de bedrijfsvoering ook op ingesteld met grote kraamstallen en beweging voor de veulens in een binnenbak. In de Achterhoek beginnen ze vaak net even wat later met het dekken.

Veulenhengstigheid

Volgens Hendriks is het over het algemeen ook beter om de veulenhengstigheid over te slaan. “Ik weet dat fokkers de veulenhengstigheid graag benutten om niet teveel tijd te verliezen. Maar het is niet bewezen dat je ze dan ook beter drachtig krijgt. Sterker nog, het drachtigheidspercentage ligt zelfs iets lager. Dat is ook wel logisch als je bedenkt dat de baarmoeder na zo’n korte tijd qua omvang en microscopisch nog niet op orde is. Ik adviseer dan toch meestal de veulenhengstigheid over te slaan en rond de twintigste dag hengstig te spuiten. Als je nog heel vroeg bent, kun je de hengstigheid ook afwachten. Als een merrie heel vroeg een veulen krijgt kan ze na de veulenhengstigheid bij een heel koud voorjaar weer in de winterrust schieten. De cyclus komt dan pas weer op gang als het weer beter wordt, de dagen langer zijn en er grasgroei is. Het seksen van een embryo doet Hendriks voornamelijk commercieel voor klanten, een soort pretecho waarbij de fokker meestal om handelsredenen het geslacht van het veulen al vast wil weten. “Dat kan bij een drachtigheidscontrole tussen zestig en zeventig dagen. Als het goed ligt, kan dan voor 95 procent zekerheid het geslacht worden bepaald. Ik moest bij Stephan deze merrie op dracht controleren en het veulen lag heel goed om op de echo de aanleg van het geslachtsapparaat te kunnen zien. Bij een hengst ligt dat tussen het achterbeen en de navelstreng. Bij een merrie tussen het achterbeen en de staart. Er steekt dan een puntje uit.”

[post_title] => 2. 'Zo snel het kan veulens de wei op' [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => open [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => 2-zo-snel-het-kan-veulens-de-wei-op [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2019-07-24 08:46:08 [post_modified_gmt] => 2019-07-24 07:46:08 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => https://www.paardenkrant.nl/?p=201526 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) ) [post_count] => 6 [current_post] => -1 [in_the_loop] => [post] => WP_Post Object ( [ID] => 202494 [post_author] => 60 [post_date] => 2019-07-10 08:55:35 [post_date_gmt] => 2019-07-10 07:55:35 [post_content] =>

Dit seizoen volgen we in de serie ‘Van veulen naar veulen’ bij Stoeterij Beltmanshoeve in Wilp het wel en wee rondom de geboorte van de veulens, hengstenkeuze en inseminaties van de merries. Voortplantingsspecialist Paard, Karin Hendriks, verzorgt er voor Paardenkliniek De Graafschap Dierenartsen de veterinaire begeleiding en deelt haar bevindingen over de situaties die betrekking hebben op haar vakgebied. Evelien en Stephan Haarman kijken terug op een goed veulenseizoen en zijn super tevreden met de oogst van zes merrie- en vier hengstveulens. Als laatste meldde zich een zoon van Governor en Etione Fortuna (v. Florencio), heel netjes twee dagen na de uitgerekende tijd.

“Dat was vorige week van maandag op dinsdag 2 juli ’s nachts om vier uur. Het alarm ging af en toen ik erbij kwam, was ze bezig en kon ik het veulen zo aanpakken. De nageboorte volgde snel en het veulen dronk ook al snel zelf. Het is een mooi hengstveulen. Nu was de voorspelling van Karin dus goed.” Het veulen heeft ook al zijn weg gevonden, want het is verkocht aan Adelinde Cornelissen en Gerard Korbeld.

“De merrieveulens van dit jaar willen we allemaal aanhouden. Voor de hengstveulens kijken we even wat er zoal langskomt, maar we vinden het ook geen enkel probleem als we er een of twee in de opfok moeten gaan doen. Die vinden dan straks als driejarige wel hun weg.” Inmiddels zijn de nodige merries drachtig, waaronder de twee driejarigen, maar er zijn er ook nog steeds een aantal onderweg, vijf om precies te zijn. “Het drachtig worden ging zeker niet helemaal vanzelf. Er zijn er toch veel teruggekomen na de eerste inseminatie. Het is heel belangrijk dat je er bovenop zit.”

Inegra is teruggekomen nadat ze in haar veulenhengstigheid was geïnsemineerd en dat was ook het geval met Gowenna. “Dat hadden we achteraf toch beter niet kunnen doen. Dat is een ervaring en daar leer je weer van, want de kans van slagen is toch klein.” Beide zijn nu opnieuw geïnsemineerd en zitten nog in de drie weken net als Gulavsca. Ook Ginja en Zwinging Alpha zijn beide opnieuw geïnsemineerd. “Als we ze deze maand allemaal maar drachtig krijgen, dan teken ik ervoor.” De driejarige Lisieux-STRH (v. Bordeaux) is naar de stamboekkeuring geweest en daar ster geworden met 80 punten voor exterieur en beweging, waarvan 85 punten voor de draf. “Ik vind keuringen wel belangrijk voor een toekomstige fokmerrie waar je verder mee wilt. Dan kijkt er toch een ander eens overheen en weet je ook waar je staat.” Komende zaterdag volgt dan de CK in Ermelo voor een eventueel voorlopig elitepredikaat. En dan is het nog de bedoeling dat de Berlin-dochter naar de veulenkeuring gaat op 5 augustus in Nieuwleusen met de stille hoop een NVK-ticket te bemachtigen.

Met veel genoegen wordt teruggekeken naar de veulenoogst van dit jaar. “We hadden onlangs een veulenkijkdag van de fokvereniging Voorst hier en dan mag je toch heel tevreden zijn als je ze allemaal ziet langs komen.” Hendriks snapt dat fokkers zich laten verleiden om een merrie in de veulenhengstigheid te laten dekken, maar geeft aan dat dekken in de veulenhengstigheid vaak niet succesvol is. “Je weet gewoon dat de kans op drachtig worden in de veulenhengstigheid een stuk kleiner is. Fokkers zeggen vaak dat je de veulenhengstigheid moet gebruiken omdat ze anders niet drachtig worden, maar daarover is uit onderzoek iets anders gebleken. De wetenschap heeft aangetoond dat de kans op dracht duidelijk lager ligt: uit mijn hoofd op twintig procent lager ten opzichte van een tweede hengstigheid.”

Het is ook wel goed te verklaren omdat de baarmoeder na de dracht van een veulen toch even de tijd nodig heeft om te herstellen. “Als fokkers toch graag de veulenhengstigheid willen gebruiken dan zeggen we altijd dat het a; jonge merries moeten zijn en zeker niet ouder dan twaalf jaar, b: ze vlot moeten hebben geveulend en niet aan de nageboorte zijn blijven staan en c: we gaan sowieso niet voor de zevende dag insemineren. Als we dan de baarmoeder evalueren dan moet die al mooi aanvoelen en aangeven dat die goed aan het krimpen is. En we willen geen vrij vocht in de baarmoeder zien staan voordat we ze gaan insemineren. Je moet de natuur dan gewoon even de tijd geven. Het is bewezen dat de baarmoeder op microscopisch-niveau pas na zes weken weer helemaal terug is in de oude situatie.” Maar toch is er altijd een eisprong met de veulenhengstigheid. “Dit jaar hadden we een aantal merries die heel vroeg geveulend hadden en fokkers die ook daarom de veulenhengstigheid oversloegen. Daarna kregen we echter ineens die extreme kou en zagen we dat deze merries daardoor gewoon stopten met de cyclus. Die veulenhengstigheid komt dus altijd wel op gang, maar ze kunnen daarna in een soort winterslaap schieten en pas als het warmer wordt weer gewoon hengstig worden. Ik merk ook wel dat fokkers niet precies weten wanneer een merrie na de veulenhengstigheid weer hengstig wordt.”

Dan wordt vaak een merrie op de twintigste dag na het veulenen hengstig gespoten: “Maar ik wil ze dan wel graag controleren. Want als je blind spuit, kun je de pech hebben, als je ze hengstig spuit met al een groot follikel erbij, dat ze dan binnen die vijf dagen al een nieuwe eisprong hebben gehad. Dan is het net alsof ze niet hengstig worden. In zo’n geval kan ik de dosering aanpassen en een merrie al met twee dagen terug laten komen. Dat werkt prima.” Hendriks kijkt ook terug op een mooi seizoen. “Vanuit onze praktijk kunnen we concluderen dat we dit jaar een makkelijk jaar hebben. Ondanks de extreme kou dit voorjaar blijken merries toch makkelijk drachtig te worden. Hoe dat komt? Ik heb geen idee, mogelijk toch een beter voorjaar ten opzichte van vorig jaar”, besluit Hendriks.

Fokmerries bij Stoeterij Beltmanshoeve

Kurelie Fortuna (Giovanni u. Zurelie Fortuna v. Rubiquil) 2015, veulen van Henkie, drachtig van Cum Laude
Kerlouan-STRH (Bordeaux u.Toulouse v. Jazz) 2015, veulen van Just Wimphof, drachtig van Cum Laude
Gerendy (Tango u. Serendy v. Jazz) 2011, veulen van Ferdeaux, drachtig van Ferdeaux
Iroccalavsca Fortuna (Zirocco Blue u. Berdilavsca F. v. Verdi) 2013, veulen van Luigi d'Ecplics, drachtig van Berlin
Etione Fortuna (Florencio u. Atione Fortuna v. Rubiquil) 2009, drachtig van Governor-STR
Inegra Fortuna (Negro u u.. Etione Fortuna v. Florencio) 2013, veulen van Ebony, drachtig van Daily Diamond
Orleans (Jazz u. Fidora v. Ulft) 1996, drachtig van Jersey (via ET) 
Edelweiss-STR (Zhivago u. Orleans v. Jazz) 2009, drachtig van Hermès 
Zurelie Fortuna (Rubiquil u. Urelie Fortuna v. Jazz) 2004, drachtig van Daily Diamond 
Jessilavsca Fortuna (Durango u. Bull Run’s Divine Fortuna v. Padinus) 2014, drachtig van Apardi, veulen van Kallmar VDL
Zwinging Alpha (Fighting Alpha u. Henrica v. Aram) 2004, drachtig van Jardonnay, veulen van Jardonnay
Ginja (Verdi u.Binja v. Colandro) 2011, drachtig van Comfortuna VDL, veulen van Il est Balou
Gowenna (Zavall VDL u. Rowenna v. Monaco) 2011, drachtig van Kordon VDL
Lisieux-STRH (Bordeaux u. Toulouse v. Jazz) 2016, drachtig van Just Wimphof
Ladyjump (Elvis ter Putte u. Naomi v. Legaat) 2016, drachtig van Luigi d’Eclipse 
LoweNna (Freeman u. Rowenna v. Monaco) 2016, drachtig van Gullit HBC

[post_title] => 7. Governor-zoon maakt mooi veulenseizoen compleet [post_excerpt] => [post_status] => publish [comment_status] => open [ping_status] => closed [post_password] => [post_name] => 7-governor-zoon-maakt-mooi-veulenseizoen-compleet [to_ping] => [pinged] => [post_modified] => 2019-07-24 09:04:08 [post_modified_gmt] => 2019-07-24 08:04:08 [post_content_filtered] => [post_parent] => 0 [guid] => https://www.paardenkrant.nl/?p=202494 [menu_order] => 0 [post_type] => post [post_mime_type] => [comment_count] => 0 [filter] => raw ) [comment_count] => 0 [current_comment] => -1 [found_posts] => 33 [max_num_pages] => 6 [max_num_comment_pages] => 0 [is_single] => [is_preview] => [is_page] => [is_archive] => 1 [is_date] => [is_year] => [is_month] => [is_day] => [is_time] => [is_author] => [is_category] => 1 [is_tag] => [is_tax] => [is_search] => [is_feed] => [is_comment_feed] => [is_trackback] => [is_home] => [is_privacy_policy] => [is_404] => [is_embed] => [is_paged] => [is_admin] => [is_attachment] => [is_singular] => [is_robots] => [is_posts_page] => [is_post_type_archive] => [query_vars_hash:WP_Query:private] => 72bce775e498655add301a38877bd1ee [query_vars_changed:WP_Query:private] => [thumbnails_cached] => [stopwords:WP_Query:private] => [compat_fields:WP_Query:private] => Array ( [0] => query_vars_hash [1] => query_vars_changed ) [compat_methods:WP_Query:private] => Array ( [0] => init_query_flags [1] => parse_tax_query ) )

7. Governor-zoon maakt mooi veulenseizoen compleet

6. Inegra Fortuna brengt veulen in wei ter wereld

5. Pittige bevalling Zwinging Alpha met goede afloop

4. Even stilte voor de veulenstorm

3. Iroccalavsca Fortuna verrast twee weken te vroeg met merrieveulen

2. ‘Zo snel het kan veulens de wei op’