Ga naar hoofdinhoud

6. Inegra Fortuna brengt veulen in wei ter wereld

Van zondag op maandagavond 27 mei was het Ginja (v. Verdi) die haar veulen van Il est Balou ter wereld bracht.FOTO’S PAARDENKRANT/JACQUELIEN VAN TARTWIJK

Dit seizoen volgen we in de serie Van veulen naar Veulen bij Stoeterij Beltmanshoeve in Wilp het wel en wee rondom de geboorte van de veulens, hengstenkeuze en inseminaties van de merries. Voortplantingsspecialist Paard, Karin Hendriks verzorgt er voor Paardenkliniek De Graafschap Dierenartsen de veterinaire begeleiding en deelt haar bevindingen over de situaties die betrekking hebben op haar vakgebied De stand is inmiddels zes merrie- en drie hengstveulens. Ginja bracht vlot een merrieveulen van Il est Balou en Inegra Fortuna is moeder geworden van een hengstveulen van Daily Diamond, dat in de wei is geboren.

Van zondag op maandagavond 27 mei was het Ginja (v. Verdi) die haar veulen ter wereld bracht. “Een mooi chique merrieveulen. Pa maakte deze hengstenkeuze en het heeft goed uitgepakt”, vertelt Stephan Haarman, die een speciale band heeft met de merrie “Ik heb zowel Ginja als haar moeder en oma onder het zadel gereden. Dan heb je er zeker iets mee.” De bevalling verliep vlot en volgens het boekje. Inmiddels is de merrie al weer geïnsemineerd met Comfortuna, waarmee de twee bloedlijnen op het bedrijf worden gecombineerd. “Ginja is een merrie met veel bloed en daar hopen we met deze keuze kracht en vermogen aan toe te voegen. “Ook met de keuze voor Kordon VDL bij Gulavsca Fortuna (v. Singapore) worden de stammen bijeen gebracht.

Overdag

Inegra Fortuna (Negro x Florencio) heeft overdag haar veulen gebracht. “Dat was om elf uur ‘s ochtends. We waren er wel bij, maar het was mooi weer en de ondergrond droog. “Een goed half uur na de vlotte bevalling werd besloten merrie en veulen op stal te zetten. “Het veulen stond al. Ik heb eerst nog geprobeerd hem in de kruiwagen te tillen, maar daar sprong hij meteen uit. Vervolgens liep hij mooi naast de merrie mee naar stal.” Inegra is inmiddels geïnsemineerd met Ebony.

Biest invriezen

Ook is er biest van dit jaar ingevroren. “Dat is van Zwinging Alpha. Na een zware bevalling hebben we haar veulen eerst met de fles wat biest gegeven en ook meteen wat ingevroren.” De hele koppel veulens gaat elke dag naar buiten en weer op stal. “Dat doen we mooi twee aan twee. Ik heb ze graag ‘s nachts op stal. Daardoor heb je een goede controle en ze leren ook veel, want we zetten ze op stal regelmatig een halstertje op.” Naast het zo nodig ontwormen, gaan de veulens ook als het nodig is mee in de rondes als de smid komt. “We hebben twee juli een veulenkijkdag van de fokvereniging en de week ervoor worden alle merries met veulens bekapt.” Een aantal merries is weer drachtig zijn gescand, maar er zijn er ook nog een paar ‘onderweg’. Dat zijn Ginja, Inegra Fortuna en Zwinging Alpha. Iroccalavsca Fortuna kwam terug van Berlin en is nu geïnsemineerd is met diepvriessperma van Luigi d’Eclipse. Jessilavsca Fortuna (v. Durango) is gedekt bij Apardi en de driejarige Lisieux-STRH. (v. Bordeaux) is geïnsemineerd met Just Wimphof. “Het maakt ons niet veel uit of het diepvries of vers sperma is”, zegt Haarman desgevraagd. Met nog één veulen dat nog geboren moet worden en die in principe al verkocht is, begint de afzet langzaam maar zeker een rol te spelen. De hengstveulens van dit jaar zullen in principe worden verkocht, eventueel via een veiling.

Meest natuurlijk

Over het veulenen in de wei is Karin Hendriks duidelijk. “Dat is het meest natuurlijk. Ik heb daar ook absoluut geen moeite mee, als het weer er maar naar is. Dus geen stortbui, kou of harde wind. Er zijn klanten waar alle merries in de wei veulenen.” Dag en nacht buiten laten is een optie, maar niet altijd aan te raden. “Ik vind het iets riskant met betrekking tot de acceptatie van de merries richting hun veulen. Daarnaast moeten de temperatuur en het weer ‘s nachts goed zijn. De eerste maand zijn veulens kwetsbaar en moet je ze wel goed in de gaten houden.” ‘s Nacht binnen en het dan even in de hand zijn, is volgens Hendriks goed voor het leerproces. “Ze leren altijd, maar als ze nog zo klein zijn, zijn ze hanteerbaarder. Als je dan met rust een halstertje omdoet en een veulen contact met mensen laat maken, geeft dat vertrouwen. Zouden ze in paniek raken of wat brutaal zijn, dan kun je ze makkelijker controleren dan als ze al drie maanden oud zijn.” Ook leert een veulen volgens Hendriks veel van het meereizen met de merrie in de trailer. “Als je zorgt dat het veilig is, zonder scherpe delen en dat ze er niet uit kunnen, heb je daar later alleen maar profijt van.” De kans op dracht is volgens Hendriks met diepvries gemiddeld genomen wel lager (circa 35%) dan met vers sperma (50-65%), dit geldt bij de eerste keer insemineren. “Het invriezen van sperma veroorzaakt schade aan de cel, waardoor het een kortere levensduur heeft na ontdooien. Daarom worden de merries intensiever begeleid en kort op de eisprong geïnsemineerd. Afhankelijk van het aantal rietjes dat gebruikt mag worden, wordt er vlak voor en vlak na de eisprong of alleen vlak na de eisprong geïnsemineerd.”

Suikerrefractometer

Dat er biest in de diepvries komt van het bedrijf is altijd goed voor het geval dat. “In principe adviseer ik altijd wel de biest eerst te controleren op kwaliteit voor je het invriest. Dat kan met een suikerrefractometer. Daarmee lees je de brix-waarde uit . Dan krijg je het suikerpercentage en dat is gerelateerd aan het antistoffengehalte. Als het boven twintig procent is, is het goed en kun je het invriezen.” Je kunt het eventueel ook meten als je het nodig hebt en het ontdooid is. In principe kun je de biest een jaar in de diepvries bewaren voor voldoende kwaliteit.

Fokmerries bij Stoeterij Beltmanshoeve

Kurelie Fortuna (Giovanni u. Zurelie Fortuna v. Rubiquil) 2015, veulen van Henkie, drachtig van Cum Laude
Kerlouan-STRH (Bordeaux u.Toulouse v. Jazz) 2015, veulen van Just Wimphof, drachtig van Cum Laude
Gerendy (Tango u. Serendy v. Jazz) 2011, veulen van Ferdeaux, drachtig van Ferdeaux
Iroccalavsca Fortuna (Zirocco Blue u. Berdilavsca F. v. Verdi) 2013, veulen van Berlin, drachtig van Berlin
Etione Fortuna (Florencio u. Atione Fortuna v. Rubiquil) 2009. drachtig van Governor-STR 
Inegra Fortuna (Negro u u.. Etione Fortuna v. Florencio) 2013 drachtig van Daily Diamond 
Orleans (Jazz u. Fidora v. Ulft) 1996, drachtig van Jersey (via ET) 
Edelweiss-STR (Zhivago u. Orleans v. Jazz) 2009, drachtig van Hermès 
Zurelie Fortuna (Rubiquil u. Urelie Fortuna v. Jazz) 2004, drachtig van Daily Diamond 
Jessilavsca Fortuna (Durango u. Bull Run’s Divine Fortuna v. Padinus) 2014, veulen van Kallmar VDL 
Zwinging Alpha (Fighting Alpha u. Henrica v. Aram) 2004, veulen van Jardonnay 
Ginja (Verdi u.Binja v. Colandro) 2011, drachtig van Il est Balou 
Gowenna (Zavall VDL u. Rowenna v. Monaco) 2011
Lisieux-STRH (Bordeaux u. Toulouse v. Jazz) 2016 
Ladyjump (Elvis ter Putte u. Naomi v. Legaat) 2016, drachtig van Luigi d’Eclipse 
LoweNna (Freeman u. Rowenna v. Monaco) 2016, drachtig van Gullit HBC

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.