Ga naar hoofdinhoud

4. Even stilte voor de veulenstorm

FOTO PAARDENKRANT/JACQUELIEN VAN TARTWIJK

Dit seizoen volgen we in de serie Van veulen naar veulen bij Stoeterij Beltmanshoeve in Wilp het wel en wee rondom de geboorte van de veulens, hengstenkeuze en inseminaties van de merries. Voortplantingsspecialist Paard, Karin Hendriks verzorgt er voor Paardenkliniek De Graafschap Dierenartsen de veterinaire begeleiding en deelt haar bevindingen over de situaties die betrekking hebben op haar vakgebied. “We hebben vier mooie merrieveulens waar we blij mee zijn”, vertelt Stephan Haarman. Er zijn geen nieuwe veulens bijgekomen, maar er staan wel drie merries op springen. De eerste merries zijn inmiddels alweer drachtig gescand, maar er zijn er ook een aantal al voor de tweede keer geïnsemineerd.

“Het gaat heel goed met de vier veulens. Ze gaan dagelijks de wei in en afhankelijk van het weer halen we ze dan weer naar binnen. Als het regent, halen we ze sowieso naar binnen om te voorkomen dat ze te koud worden. We doen ze twee aan twee naar buiten, dat is het makkelijkst met naar buiten en binnen doen”, vertelt Haarman.

Niet drachtig

Met het drachtig worden gaat het nog even niet van een leien dakje. Alleen Zurelie Fortuna, die vorig jaar gust bleef, bleek nu wel in één keer drachtig te zijn (van Daily Diamond). De twee merries die al een veulen hebben, Gerendy en Kerlouan-STRH, bleken niet drachtig te zijn en zijn beide opnieuw geïnsemineerd. “Dat was jammer. Ik hoopte dat die twee meteen drachtig zouden zijn. Ze staan er goed voor en zijn mooi in conditie. Nu is het weer even afwachten.” Ook de eerste inseminatie met diepvriessperma bij de driejarige Ladyjump (v. Elvis ter Putte) sloeg helaas niet aan en ook zij is opnieuw geïnsemineerd. Zondag werden Kurelie Fortuna en Lowenna gescand en ze bleken drachtig te zijn. Kurelie Fortuna werd gedekt bij Cum Laude en Lowenna bij Gullit HBC.

Drukke tijd

Er komt een drukke periode aan: drie merries zijn rond 6 mei uitgeteld. Twee staan er op De Beltmanshoeve onder cameratoezicht. Daarvan heeft Zwinging Alpha (v. Fighting Alpha) al vaker een veulen gehad. “Ze heeft al wel voldoende uier, maar moet nog losser worden in de banden. De tweede merrie, Jessilavsca Fortuna, is nog jong en heeft nog niet zoveel uier”, aldus Haarman, die ze wel goed in de gaten houdt. Een draagmerrie die via ET een veulen verwacht van Orleans en Jersey staat bij Jan Streppel en zal daar gaan veulenen. De merries worden het hele jaar door gevoerd met merrieveulenbrok. Al vrij snel eten de veulens daar ook wat van mee. De jonge paarden in opfok krijgen in de wintermaanden, als ze in de loopstal staan, ook wat merrieveulenbrokken bijgevoerd. Twee weken geleden zijn ze de wei opgegaan nadat ze waren ontwormd en ingeënt en onder handen waren genomen door de hoefsmid. “Dan krijgen ze niets meer bijgevoerd. Er staat voldoende voorjaarsgras en daar doen ze het goed op. Als het nodig is om ze nog een keer te bekappen, laten we ze een keer de stal inlopen. Verder blijven ze de hele zomer buiten.”

Paraat

Als een fokker met smart op een veulen wacht, is het goed om een aantal dingen paraat te hebben. Karin Hendriks adviseert dan in elk geval naveldesinfectie. Daarvoor heeft ze een speciale oplossing van alcohol en chloorhexidine samengesteld dat op de praktijk in Vorden verkrijgbaar is. “Vaak wordt nog jodium, betadine of zelfs blauwspray gebruikt. Uit literatuur is gebleken dat dat te veel etsend werkt. Het kan kleine zweertjes veroorzaken waardoor een ontsteking via de navelstreng alsnog naar binnen kan slaan met alle gevolgen van dien”, aldus Hendriks, die zelf bij dit onderzoek betrokken was. “Je kon eerst nog kant en klaar Hibisol kopen bij de groothandel dat ook prima werkte, maar dat is niet meer leverbaar.” Naast de desinfectiemiddelen is het volgens Hendriks ook heel goed om een navelklemmetje klaar te hebben liggen voor het geval de navelstreng kort is afgescheurd en hevig bloedt. En een lege schone fles met een speen. Eentje waar je bijvoorbeeld lammetjes melk mee geeft of zelfs een babyfles is prima. De speenopening moet wel groot genoeg zijn of gemaakt worden, maar moet ook weer niet te groot zijn. “Verder is het handig om het telefoonnummer van de dierenarts bij de hand te hebben. Dat klinkt logisch, maar in paniek kun je dat soms niet vinden.” Daarbij vindt Hendriks dat fokkers bij twijfel altijd de dierenarts moeten bellen. “Ze kunnen dan ook even overleggen. Jonge veulens zijn heel kwetsbaar. Ik kom liever een keer te vaak dan te laat.”

Klysma

Voor na de geboorte geeft Hendriks een fokker ook vaak een klysma voor het geval dat een veulen moeilijk van de eerste ontlasting – de darmpek – afkomt. Dat is nog weleens het geval bij hengstveulens. “Ze zijn dan
steeds flink aan het persen zonder dat er ontlasting komt. Een fokker kan en mag een klysma zelf toedienen, het is eenvoudig uit te leggen hoe dat moet.” Wat betreft de kwetsbaarheid van veulens waarschuwt Hendriks ook de eerste maand nog heel alert te blijven, zeker met het gure weer van dit moment. “Het is goed dat de veulens even naar buiten gaan, maar wel met beleid. Ze mogen niet te koud worden.” Een longontsteking ligt op de loer.

Wispelturig voorjaar

Volgens Hendriks kan het sterk wisselende weer van de afgelopen tijd zeker van invloed zijn op het niet zo goed drachtig worden. “Ik denk zeker dat een dergelijk wispelturig voorjaar niet zal bijdragen aan een goede cyclus. Daar wordt momenteel onderzoek naar gedaan. Toen de eerste merries bij Stephan werden geïnsemineerd, was het even extreem heet voor de tijd van het jaar en dat heeft wel degelijk invloed. Ook zie ik nu nog steeds merries die niet goed in de cyclus komen.” Dat resulteert erin dat een groot gedeelte van de merries niet in een keer drachtig wordt. “Vorig jaar lukte dat wel heel goed. Maar inderdaad de meeste merries zijn dit jaar niet in een keer drachtig. Na drie hengstigheden kom je echter altijd wel aan een drachtigheidspercentage van boven de tachtig. Als een merrie na drie keer dekken nog niet drachtig is van dezelfde hengst, adviseer ik wel om van hengst te wisselen.” Er is dus nog volop hoop.

Veulenbrokjes

Wat betreft het voeren van merrieveulenbrok, dat is natuurlijk prima voor de drachtige en veulenmerries. Toch denkt Hendriks dat voor de veulens op een gegeven moment veulenbrokjes nog beter zijn vanwege de omvang van de brokjes en de toegevoegde mineralen. Dat geldt ook voor de paarden in de opfok. “In speciale brokken voor de opfok zit toch weer extra ondersteuning van net even andere mineralen, die juist voor de groei van jonge paarden van belang zijn.”

Fokmerries bij Stoeterij Beltmanshoeve

Kurelie Fortuna (Giovanni u. Zurelie Fortuna v. Rubiquil) 2015, veulen van Henkie, drachtig van Cum Laude
Kerlouan-STRH (Bordeaux u.Toulouse v. Jazz) 2015, veulen van Just Wimphof 
Gerendy (Tango u. Serendy v. Jazz) 2011, veulen van Ferdeaux 
Iroccalavsca Fortuna (Zirocco Blue u. Berdilavsca F. v. Verdi) 2013, veulen van Berlin 
Etione Fortuna (Florencio u. Atione Fortuna v. Rubiquil) 2009. drachtig van Governor-STR 
Inegra Fortuna (Negro u u.. Etione Fortuna v. Florencio) 2013 drachtig van Daily Diamond 
Orleans (Jazz u. Fidora v. Ulft) 1996, drachtig van Jersey (via ET) 
Edelweiss-STR (Zhivago u. Orleans v. Jazz) 2009, drachtig van Hermès 
Zurelie Fortuna (Rubiquil u. Urelie Fortuna v. Jazz) 2004, drachtig van Daily Diamond 
Jessilavsca Fortuna (Durango u. Bull Run’s Divine Fortuna v. Padinus) 2014, drachtig van Kalllmar VDL 
Zwinging Alpha (Fighting Alpha u. Henrica v. Aram) 2004, drachtig van Jardonnay 
Ginja (Verdi u.Binja v. Colandro) 2011, drachtig van Il est Balou 
Gowenna (Zavall VDL u. Rowenna v. Monaco) 2011
Lisieux-STRH (Bordeaux u. Toulouse v. Jazz) 2016 
Ladyjump (Elvis ter Putte u. Naomi v. Legaat) 2016, drachtig van Luigi d’Eclipse 
LoweNna (Freeman u. Rowenna v. Monaco) 2016, drachtig van Gullit HBC

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.